اسلام آباد، پاکستان – ده‌ها هزار کشاورز در پاکستان در اعتراض به تصمیم دولت مبنی بر عدم خرید گندم خود در چندین شهر دست به تظاهرات زده‌اند که باعث زیان‌های هنگفت درآمد آنها شده است.

کشاورزان پنجاب، بزرگ‌ترین استان کشور که اغلب «سبد نان» پاکستان نامیده می‌شود، از دولت می‌خواهند که واردات گندم را که بازار را در زمانی که انتظار کشت‌های گران‌قیمتی دارند، متوقف کند.

در تظاهرات روز دوشنبه در لاهور، مرکز استان، پلیس با خشونت کشاورزان را با باتوم عقب راند و ده ها تن از آنها را دستگیر کرد.

آنچه تاکنون در مورد این موضوع می دانیم این است:

چه چیزی باعث اعتراضات شد؟

خشم کشاورزان از واردات گندم در نیمه دوم سال گذشته و سه ماهه نخست سال جاری و در نتیجه مازاد عرضه گندم در بازار و کاهش قیمت‌ها.

کشاورزی یکی از مهم ترین بخش های درآمدی در پاکستان است که نزدیک به 23 درصد از تولید ناخالص داخلی (GDP) این کشور را تشکیل می دهد. گندم 2 درصد کل را تشکیل می دهد.

به دنبال ویرانگر سیل در پاکستان در سال 2022، تأثیر آن بر کشاورزی گندم باعث کمبود گندم در اوایل سال 2023 شد. در حالی که پاکستان حدود 30 میلیون تن گندم در سال مصرف می کند، تنها 26.2 میلیون تن در سال 2022 تولید شد که باعث افزایش قیمت ها و در نتیجه صف های طولانی مردم شد. در شهرهایی که سعی در خرید گندم دارند. حتی مواردی وجود داشت که مردم در میان جمعیتی که سعی در دسترسی به گندم داشتند، له شدند.

جنبش دموکراتیک پاکستان (PDM)، ائتلاف حاکم در آن زمان، تصمیم گرفت در جولای 2023، تنها یک ماه قبل از پایان دوره تصدی خود در دولت، به بخش خصوصی اجازه دهد گندم وارد کند.

بر اساس ارقام وزارت امنیت غذایی و تحقیقات ملی، بین سپتامبر 2023 تا مارس 2024، بیش از 3.5 میلیون تن گندم از بازار بین المللی به پاکستان وارد شد که قیمت ها بسیار پایین تر بود.

در نتیجه این مازاد، در آغاز ماه آوریل سال جاری، زمانی که کشاورزان پاکستانی برداشت گندم خود را آغاز کردند، اداره ملی و استانی ذخیره‌سازی مواد غذایی این کشور بیش از 4.3 میلیون تن گندم در ذخایر خود داشت.

معمولاً، دولت حدود 20 درصد از کل گندم تولید شده توسط کشاورزان محلی را با قیمت ثابت (حدود 5.6 میلیون تن، بر اساس عملکرد 28 میلیون تنی سال 2023) خریداری می کند. این مداخله در بازار، می گوید، ثبات قیمت را تضمین می کند، از احتکار جلوگیری می کند و زنجیره تامین را حفظ می کند. امسال اما اعلام کرده است که تنها 2 میلیون تن گندم از کشاورزان پاکستانی خریداری خواهد کرد.

به گفته آنها، اگر کشاورزان امسال به اندازه سال گذشته گندم تولید کنند – و در واقع، انتظار دارند که بیشتر تولید کنند – این تنها 7 درصد از کل محصول را تشکیل می دهد و کشاورزان را از جیب خود خارج می کند.

خالد محمود خوخر، رئیس سازمان کشاورزان پاکستان کیسان اتحاد (PKI) و یک کشاورز از شهر مولتان در پنجاب، گفت که همچنین اجازه دادن به واردکنندگان خصوصی برای آوردن نامحدود گندم به کشور در سال گذشته به این معنی است که کشاورزان اکنون مجبور به فروش هستند. آنچه که آنها می توانند به منابع دیگر با قیمت های بسیار کاهش یافته – و ضررهای زیادی متحمل خواهند شد.

انتظار می‌رود با افزایش محصول، نزدیک به 32 میلیون تن گندم در سال جاری تولید کنیم، اما با وجود خزانه‌های دولت که از قبل پر از گندم است، نمی‌توانیم بیش از 50 درصد محصول خود را بفروشیم. خوخار به الجزیره گفت که این می تواند منجر به زیان نزدیک به 380 میلیارد روپیه (1.4 میلیارد دلار) شود.

چرا مهم است که دولت چقدر گندم می خرد؟

به گفته عادل منصور، تحلیلگر و محقق امنیت غذایی ساکن کراچی، خرید هر ساله گندم داخلی توسط دولت به تعیین قیمتی که بقیه گندم کشاورزان به کارخانه های آرد و سایرین در بازار فروخته می شود، کمک می کند.

وی افزود: وقتی همه می‌دانند که بزرگترین خریدار (دولت) گندم را با قیمت مشخصی خریداری می‌کند، به این معنی است که بقیه بازار مطابق با تعیین قیمت مرجع توسط دولت عمل می‌کند و کالاها را با آن قیمت می‌فروشد. توضیح داد.

کشاورزان چه می گویند؟

اشفق جات، یک کشاورز گندم و پنبه که دارای 4.8 هکتار (12 جریب) زمین در خانوال، پنجاب است، گفت که هزینه تولید گندم به دلیل قیمت بالای کود، آب و سایر نیازهای کشت گندم به شدت افزایش یافته است.

جات به الجزیره گفت: «اکنون ما کشاورزان نیز باید گندم را با نرخ بسیار پایین‌تری به واسطه‌ها بفروشیم و ضرر و زیان را برای ما به همراه داشته باشد. “من یک مزرعه کوچک دارم. من هیچ فضایی برای نگهداری گندمی که پرورش داده ام ندارم. با آن چه خواهم کرد؟ و اگر از برداشت خود درآمدی نداشته باشم، چگونه می توانم محصولات بعدی خود را بکارم؟»

وی افزود که بسیاری از کشاورزان ممکن است در سال های آینده از کاشت گندم خودداری کنند، اگر احساس کنند “دیگر نمی توانند به دولت اعتماد کنند”.

دولت چه می گوید؟

شهباز شریف، نخست وزیر، دستور تحقیق درباره بحران گندم را صادر کرده است.

بلال یاسین، وزیر غذای استان پنجاب، در اوایل این هفته به مجمع استانی گفت که این بحران ناشی از تصمیمات اتخاذ شده توسط دولت موقت است که در ماه اوت سال گذشته پس از پایان دوره تصدی دولت منتخب قبلی، زمام امور را به دست گرفت. انتخابات که باید ظرف سه ماه برگزار می شد، به دلیل نیاز به ترسیم مجدد حوزه های انتخابیه پس از آخرین سرشماری به تعویق افتاد. در نهایت در فوریه امسال برگزار شد.

مسئول این بحران کسانی هستند که نزدیک به فصل برداشت گندم اجازه واردات گندم را دادند. با وجود این، دولت به طور کامل از کشاورزان خرده پا حمایت خواهد کرد.»

الجزیره برای اظهار نظر بیشتر با وزیر غذا تماس گرفت، اما پاسخی دریافت نکرد.

مصرف کنندگان چگونه تحت تاثیر قرار خواهند گرفت؟

منصور گفت که تصمیم دولت برای خرید نکردن گندم مازاد در سال جاری بوی برنامه ریزی و مدیریت ضعیف می دهد، اما وی خاطرنشان کرد که این تصمیم در نهایت به نفع مصرف کنندگانی خواهد بود که از بحران هزینه های زندگی آسیب دیده اند، زیرا قیمت این محصول بهای گندم خواهد افتاد

کشاورزان به طور طبیعی بسیار ناراحت خواهند شد و خسارات زیادی متحمل خواهند شد. اما اگر مصرف‌کنندگان سود می‌برند، آیا وضعیت بدی است؟» منصور پرسید.

پاکستان در دو سال گذشته تحت تاثیر قیمت های سرسام آور قرار گرفته است. در اوج خود، تورم در ماه مه 2023 به 38 درصد رسید.

با این حال، اقدامات دولت برای مقابله با تورم – همراه با وام های صندوق بین المللی پول (IMF) – ثبات نسبی را به ارمغان آورده است، به طوری که تورم در آوریل به 17 درصد کاهش یافت که کمترین میزان در بیش از دو سال گذشته است.

منصور همچنین از عقب نشینی موثر دولت از دخالت در بازار استقبال کرد.

“دولت باید در مورد برنامه خود برای عدم خرید گندم از کشاورزان بهتر اطلاع رسانی می کرد. اما در بلندمدت، خروج دولت از بازار چیز خوبی است.» این را نمی توان یک شبه انجام داد، اما به تدریج، باید مشارکت خود را در سال های آینده حذف کند.»